Friday, 25 October 2013

Hak Cipta

Teks : Saniah Mat Sanat

Foto : Carian Google


Bismillah. 

Assalamualaikum.

Cerita mengenai isu hak cipta membuatkan sebahagian dari kita rasa ia mengekang kreativiti.  Sebenarnya jika kita memahami apakah hak cipta itu, tidaklah ia mengekang kreativiti tapi ia melindungi sebenarnya.

Mengikut Kamus Dewan dan Pustaka, hak cipta bermaksud hak seseorang pencipta seperti pengarang, penggubah lagu atas hasil ciptaannya yang dilindungi undang-undang. Walau apapun rasanya saya sendiri perlu berhati - hati semasa menulis di blog ini.

Semalam, saya baru sahaja mendapat perkongsian dari Puan Nisah Haron mengenai isu hak cipta ini. Di bawah adalah perkongsian dari beliau.

HAK CIPTA - Isu memasukkan lirik lagu ke dalam novel / cerpen dan lain-lain | Saya telah banyak kali ditanyakan isu ini. Hendak menjawabnya panjang. Tak tertulis di blog, FB dan sebagainya. Jadi, saya pendekkan di sini.

1. Tidak boleh ambil lirik lagu orang lain (lirik lagu juga ada hak ciptanya sendiri) untuk dimasukkan ke dalam karya sendiri TANPA izin daripada penulis lirik. Izin itu mestilah dalam bentuk bertulis.

2. Cari jalan supaya izin diperoleh. Tulis surat, e-mel, google supaya dapat maklumat pemegang hak cipta kepada lirik lagu. Usaha dengan gigih dalam proses ini.

3. Jika dizinkan, bersedia bahawa pemegang hak cipta lirik lagu boleh mengenakan bayaran kerana anda mahu memasukkan sebahagian atau keseluruhan lirik lagunya bagi melengkapkan karya anda sendiri.

4. Jika bernasib baik, penulis lirik itu akan beri guna dengan percuma dengan syarat berikan kredit (nyatakan pada buku bahawa lirik lagu itu merupakan hak cipta SI PENULIS LIRIK, dan izin telah diperoleh bagi menerbitkan lirik itu semula di dalam buku ini.

5. Jika tidak bernasib baik, semua e-mel tidak dibalas dan tiada cara lagi untuk dapatkan izin. Masih boleh digunakan, tetapi mesti letak satu kenyataan pada awal atau hujung karya bahawa "segala usaha telah dilakukan bagi menghubungi tuan punya hak cipta lirik berkenaan. Sesiapa yang mengetahui pemilik hak cipta bagi lirik berkenaan, hendaklah menghubungi penerbit" - lebih kurang begitulah ayat yang sepatutnya ada. Pastikan nama pemilik hak cipta dikreditkan. Dalam kerja-kerja akademik (ilmiah) dipanggil "citation".

6. Tolong jangan salah guna ayat No. 5 di atas. Cari sungguh-sungguh dan usaha. Bukan sekali google selepas itu terus hendak lepaskan diri. Tuhan tahu anda mencuri. Ambil tanpa izin ialah MENCURI.

Point No. 1 - 6 juga terpakai kepada lukisan, imej, foto dan semua karya yang mempunyai hak cipta. Karya yang bebas hak cipta (copyright free) akan dinyatakan secara jelas. Karya yang tidak dinyatakan bahawa ia bebas hak cipta, tidak boleh dianggap bahawa ia bebas hak cipta.

Harap maklumat ini dapat membantu.

Saya sendiri sebelum ini ada melakukan "copy" dan "paste" . Alhamdulillah, Kak Aishah telah menegur dan memantau penulisan saya.  Inilah salah satu kelebihan memasuki kelas asas blog.

Astagfirullah. Wallahu'alam. 

Rujukan : 

http://prpm.dbp.gov.my
https://www.facebook.com/nisah.haron?fref=ts